Hasan Hoca Camii Çeşmesi / Sofuoğlu Çeşmesi – KONAK MERKEZ
Mezarlıkbaşı’ndan Hatuniye’ye giden Anafartalar Caddesi üzerinde, Hurşidiye Mahallesi, 1307 sokakta bulunan Haşan Hoca Camii’nin giriş kapısının sol kesiminde yer almaktadır. Çeşme günümüzde iyi durumdadır; ancak suyu akmadığı için kullanılmamaktadır.
Mimari Özellikleri
Duvar çeşmesi niteliğindeki su yapısı, dikdörtgen planlıdır. Caminin beden duvarının alt kesiminde, üzeri yuvarlak kemerle örtülü, 38 cm. derinliğinde bir niş şeklinde düzenlenmiştir. Nişin dip duvarına, mermer malzemeden yapılmış ayna taşı yerleştirilmiştir. Çeşmenin zemininde yalak bölümüne ait izler seçilebilmektedir. Taş malzemenin oyulmasıyla elde edilen yalağın iç kesimi, sonradan beton malzeme ile doldurularak kapatılmıştır.
Lüle deliği, bugün doldurulmuş olan yalak seviyesinden biraz yukarıdadır.
Süsleme Özellikleri
Çeşme oldukça sade bir görünüme sahiptir. Tek süsleme unsuru; ayna taşı üzerinde kazıma tekniği ile oluşturulmuş kaş kemer şeklindeki bezeme ve yazıtlardır. Söz konusu kaş kemeri, üstte bir lale motifi taçlandırmaktadır.
Kaş kemerin köşeliklerinde Türkçe bir yazıtın yanı sıra, kemerin içinde de eski Türkçe bir yazıt daha mevcuttur ve bunlar süsleme unsuru olarak çeşmeye hareket kazandırmaktadır.
Korunma Durumu
Oldukça iyi durumda olan ancak suyu akmadığı için kullanılmayan çeşmenin, beton malzeme ile doldurularak kapatılan yalak bölümü ortaya çıkarılmalı ve su bağlantısı yapılarak kullanıma açılmalıdır.
Tarihlendirme
Çeşmenin ayna taşı üzerinde, kazıma tekniği ile yazılmış iki kitabe metni mevcuttur. Bunlardan alt kesimdeki, sülüs hat ile yazılmış inşa kitabesidir ve şu sözler yer almaktadır:
“Sofuoğlu Mehmed Ağa’nın Kerimesi Hadice Kadın hayratı olup maşallah deyü hayr-ı du’a
Sene: H.1274.”
Anlamı:
Sofuoğlu Mehmed Ağa’nın
Kızı Hadice Kadın hayratı olup "Maşallah" diye hayırlı dua ediniz.
Sene: H.1274/M. 1857-58.
Üst kesimdeki, Türkçe yazılmış diğer kitabe metninde:
“Gibrizli Gazüzcü Salih Efendi tarafından tarih-i inşası 11-8-1932" yazmaktadır.
Kitabelerdeki tarihler dikkate alındığında, çeşme H.1274/M. 1857-58 tarihinde Sofuoğlu Mehmed Ağa’nın kızı Hadice Kadın adına inşa edilmiş olmalıdır. Diğer kitabedeki 1932 tarihi İse muhtemelen çeşmenin onarımına aittir.
Nitekim M. Aktepe, bu bilgilere dayanarak su yapısını Sofuoğlu Çeşmesi olarak adlandırmış ve 1976 yılında kullanıldığını belirtmiştir.
Kaynak: İzmir Kemeraltı bölgesindeki Osmanlı Dönemi Çeşmeleri ( R. Eser Gültekin)
Fotoğraflar: E.Şaşmaz
Hasan Hoca Camii Çeşmesi / Sofuoğlu Çeşmesi – KONAK MERKEZ Fotoğraf Galerisi
CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
