Havza: Büyük Menderes
Akarsu: Kemerderesi (Büyük Menderes kolu İkizdere’nin kolu)
Konum: İzmir – Tire; Dündarlı köyünün ~250 m güneybatısında, derin vadi içinde.
(Koordinat: 37°59'51.60"K 27°46'37.86"D)
Tire-Dündarlı; Ada 244, parsel 1, 2, 3; Ada 236, parsel 1
Tip : Tek gözlü | İki yöne dik eğimli
Plan : Doğrusal
Göz sayısı : 1
Kemer Formu : Sivri (hafif kaş kemer formunda)
Selyaran : yok
Mahmuz : yok
Malzeme-Teknik : Tamamen kabayonu taş ile inşa edilmiştir. Duvar örgülerinde yatay istif, kemer örgüsünde ise kemer yayına dik açıda bir istif yeğlenmiştir.
Süsleme : yok
Bulgular / Tespitler:
Döşeme uzunluğu 15 m; genişliği 3,1 m; kemer açıklığı ~7,8 m’dir. Köprünün korkuluklarından az bir kısmı kalabilmiştir. Eni ortalama 45 cm, yüksekliği de ortalama 50 cm’dir. Tabliye geç bir dönemde çimento malzeme ile yenilenmiş, orijinalliğini yitirmiştir. Bugün çimento kısımlar dahi tahrip olmuştur. Yapının hemen yanıbaşındaki parseller Tapu Kadastro kayıtlarında “Değirmen Mevkii” şeklinde kayıtlıdır.
Ancak bugün herhangi bir yapı ya da kalıntısı mevcut değildir. Geçmişte köprü yakınında dere suyundan faydalanılan bir değirmen yapısı olduğu anlaşılmaktadır. Bu da hem köprünün, hem buradaki yolun önemini bir kat daha artırmaktadır.
Günümüzde motorlu taşıtlara uygun olarak şekillenen ulaşım koşulları, köprünün bulunduğu konumun ve geçit olduğu eski yolların önemsiz, anlamsız oldukları yönünde aldatıcı bir izlenim uyandırmaktadır. Ancak dikkatli incelendiğinde Tire – Köprüova arasındaki yolun önemli bir parçasının burada olduğu anlaşılmaktadır.
Tire’den, Güme Dağı’nı aşıp Büyükkemerdere köyünden geçerek vadinin sağ yanından güneye devam eden yol, Büyükkömürcü’den vadiye inerek oradaki Kemer Köprü’den aşıp erken dönem Türkmen köylerinden Dündarlı’ya ulaşmakta ve bu köprüyle tekrar karşıya geçerek Köprüova’ya, dağ sırtından ilerleyen yol ile kesişeceği Kervan Köprüsü’ne doğru ilerlemektedir.
Buradaki yol, köprü, yerleşim ilişkisi, yolun Dündarlı’ya ve Somak’a yönlendirilmiş olması salt topografik uygunlukla değil, bir yandan da güvenlikle ilgilidir; nitekim Dündarlı ve güneyindeki Somak’ın derbent statülü bir idari yapılanmaya dahil olduğuna ilişkin bazı bulguları M.Armağan dile getirmektedir.
H. Kiepert’in haritasında Büyükkemerdere’den Dündarlı ve az daha güneyine kadar olan kısımlar iki paftanın ayrıldığı yere denk gelmiş ve gözlemlediğimiz kadarıyla bu yöre haritada biraz boş bırakılmıştır. Kiepert’in 1911 haritasında ise Kemerdere, Dündarlı, Kömürcü yerleşimleri gösterilmiş ancak bu çevrede yine detaya girilmemiştir.
Tarihlendirme :
Yörenin ve güzergahların geçmişi ve mimari özellikler dikkate alındığında yapının 16-17. yy’lara ait olması uygundur.
KAYNAK: BÜYÜK MENDERES VE KÜÇÜK MENDERES KÖPRÜLERİ (ENDER ÖZBAY DOKTORA TEZİ)
CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
