CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
|
|
|
|
| DUYURULAR |  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
RESTORASYON SONU ALSANCAK TEKEL FABRİKASI - DARAĞACI -KONAK MERKEZ
Geçmişi 19. yüzyılın sonlarına dek uzanan Alsancak Tekel Fabrikası, aslına uygun restorasyon, renovasyon ve yeniden inşa çalışmalarının ardından, İzmir’in kültür sanat yaşamına yön verecek nitelikte yeni nesil bir kültür sanat merkezine dönüştü.
140 yıla yakın bir tarihi olan Alsancak Tekel Fabrikası’nın restore edilerek yeniden kent yaşamına kazandırılması fikri üzerine, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restorasyon ve renovasyon çalışmaları başlatılmıştır. 2022 yılında yer tahsisi yapılarak, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile İzmir Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışmalarla, atıl durumda olan binalar zaman içinde yapılan ve yapıların orijinal kimliğini bozan eklentilerden de arındırılarak, tarihi fabrika yerleşkesi, İzmir Kültür Sanat Fabrikası ismiyle yeniden İzmir’e kazandırılmıştır.
KENTİN ENDÜSTRİ MİRASININ TARİHSEL GELİŞİMİ
Zengin bir tarım potansiyeline sahip olan ve Batı Anadolu’nun en önemli çıkış limanı özelliğini taşıyan İzmir’de, 16. yüzyıldan 19. yüzyıl ortalarına kadar uzanan süreçte, genellikle tarım ürünleri ihracatının gerektirdiği sanayi faaliyetleri göze çarpar. 19. yüzyılın ikinci yarısında ticaret hacmindeki hızlı büyümeyle birlikte, İzmir’in sanayi yaşantısında da önemli gelişmeler olur. İplik fabrikası, havagazı fabrikası, su fabrikası, sigara fabrikası gibi birçok büyük sanayi işletmesi açılır.
Osmanlı İmparatorluğu’nun, İngiltere ve Fransa ile yapmış olduğu ticaret antlaşmaları neticesinde, 1838 yılından itibaren bu iki ülkeye tabi yabancı tüccarlar da İzmir’e yerleşmeye başlar. 1881 yılında imparatorluğun dış borçlarının kapatılması amacıyla Düyûn-u Umûmiye İdaresi kurulur ve damga, alkollü içki ve tütünden alınan tüm vergiler iç ve dış borçlar için ayrılır. 1884’te, idarenin bir işletmesi olarak kurulan Régie de Tabacs (Tütün Rejisi) tütün tekelini alır ve büyük fabrikaların kurulması yönündeki politikaya bağlı olarak aynı yıl üç fabrikayı projelendirmeye başlar. Bu üç projeden biri de Alsancak Sigara Fabrikası’dır.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan yalnızca iki yıl sonra, 1925’te, Tütün Rejisi devlet tarafından Fransızlardan satın alınır; Reji’nin tüm hak ve yükümlülükleri devlete devredilir. 1930 yılında çıkarılan “Tütün İnhisarı Kanunu” ile uzun yıllar Türkiye’de alkol ve tütün ürünlerinin tek üreticisi ve dağıtıcısı olarak faaliyet gösteren TEKEL’in ilk adımları atılmış olur. Cumhuriyetin ilk yıllarında aktif kullanılan ve 1940’lı yıllarda üretim grafiği yükselen Alsancak Sigara Fabrikası, 2004 yılına dek TEKEL’in bir işletmesi olarak üretim faaliyetlerine devam eder. Fabrika yerleşkesinde olan binalar ise 1979, 1985 ve 2007 tarihlerinde yayımlanan farklı Koruma Kurulu kararları ile tescillenir.
Yerinde değerlendirme ile yerleşke içinde bulunan özgün fabrika yapıları korunmuş ve tahrip olan kısımlar da aslına uygun olarak yeniden onarılarak fabrikanın orijinal yapısı muhafaza edilmiştir. Binalar, geçmişte üretim alanları olarak kullanıldıkları dönemde olduğu gibi büyüklük ve kullanım olanakları göz önünde tutularak yeniden işlevlendirilmiştir.
En büyük ve merkezi yapı Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, ikinci en büyük yapı ise İzmir Resim ve Heykel Müzesi olarak tanzim edilmiştir. Diğer yapılar da merkezin sosyal ve kültürel bir cazibe merkezi olma iddiasını besleyecek şekilde, kütüphaneler, sanat atölyeleri ve kitap-kafe gibi mekanlar şeklinde kimliklendirilmiştir. Bunların yanı sıra, 9.200 m²’lik açık hava alanında yapılan peyzaj çalışmaları ile hem İzmir’e soluk aldıracak yeni bir yeşil alan kazandırılmış hem de açık hava sineması ve konser alanları ile merkez, 7’den 70’e tüm kentliyi birleştirmiştir.
Yaklaşık 17.000 m²’lik alana yayılan İzmir Kültür Sanat Fabrikası, kentin sembolik ve anıtsal bir mimari mirasının yeniden işlevlendirilerek günümüze kazandırılan ve sürdürülebilir kentsel mimarinin dikkat çekici örneklerinden biri olmuştur. Ülkemizin ve İzmir’in kültür ve sanata açılan pencerelerinden biri olan İzmir Kültür Sanat Fabrikası, toplumun kültürel, eğitsel ve sanatsal ihtiyaçlarına yanıt verecek, çağdaş bir kültür sanat merkezi olarak her yaştan ziyaretçisine yepyeni bir sosyo-kültürel kamusal alan deneyimi sunmaktadır.
7’den 70’e herkesin yeni buluşma noktası olan İzmir Kültür Sanat Fabrikası; Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, İzmir Resim ve Heykel Müzesi, Atatürk İhtisas Kütüphanesi, Alsancak Halk Kütüphanesi, Türk Dünyası Müzik İhtisas Kütüphanesi, sanat ve eğitim atölyeleri, açık hava sineması, sergi alanları ve geniş peyzaj alanıyla kentin kültür ve sanat yaşamına yön verecek nitelikte yeni nesil bir kültür sanat merkezi olarak, 2023 yılının Nisan ayında ziyaretçilerine kapılarını açtı.
KAYNAK: İZMİR KÜLTÜR SANAT FABRİKASI
FOTOĞRAFLAR : EROL ŞAŞMAZ |
| RESTORASYON SONU ALSANCAK TEKEL FABRİKASI - DARAĞACI -KONAK MERKEZ Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
