CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
|
|
|
|
| DUYURULAR |  |
|
|
|
|

|
|
|
|
|
|
|
|
KOZAK YAYLASI – BERGAMA
Kozak Yaylası, Ege Bölgesi'nde İzmir sınırları içinde Bergama-Ayvalık ilçe merkezleri arasında yer alan, Bergama'ya yaklaşık 20 km mesafeden itibaren başlayan, deniz seviyesinden yüksekliği 500-1000 metre arasında değişen yayla.
Çam fıstığı ve dokumaları ile ünlü olup, ayrıca önemli bir yayla turizmi (trekking) merkezidir.
Kozak Yöresi, Kozak (Yukarıbey) köyü merkez olmak üzere 8 yerleşim birimini içine alır. Yöre doğal ortam bakımından bir havza niteliğinde olup, fıstık çamı ziraatı, granit taşı işletmeciliği ve orman işçiliği gibi ekonomik faaliyetler esas geçim faaliyetlerini oluşturmaktadır. Bundan dolayı yöre doğal ortam şartlarına bağlı olarak ekonomik nitelik kazanmıştır.
İzmir’in Bergama ilçesi ile Balıkesir’in Ayvalık ilçesi arasında yer alan, her iki ilçe merkezine 20’şer kilometre mesafeden başlayan Kozak Yaylası, çam fıstığı, şirin köyleri ve dokuma kültürü ile ünlü, fıstık çamı ormanlarıyla kaplı benzersiz bir doğa harikası.
Deniz seviyesinden yüksekliği 500 ile 1000 metre arasında değişen yayla, Ege Denizi ve çevresindeki yeryüzü oluşumlarının başkalaşım geçirmesiyle oluşmuş. Bergama’nın kuzeybatısında, Ayvalık’ın güneydoğusunda yer alan Kozak Yaylasının doğusundaki Madra Dağının 1334 metrelik yükseltisinden Ege Denizi ve Midilli Adası görünüyor.
Bergama ile Ayvalık sınırlarında yer alan ve dünyanın en önemli çam fıstığı üretim merkezlerinden biri olan Kozak Yaylası, temiz havası, kendine has gelenek ve göreneklerin yaşatıldığı dağ köyleri, yemyeşil bir denizi andıran fıstık çamı ağaçlarıyla Ege Bölgesi’nin en huzurlu doğayla buluşma noktalarından.
Doğal bitki örtüsünün fıstık çamı olduğu ve 5 milyon civarında fıstık çamı ağacının bulunduğu Kozak Yaylasının, tarih boyunca Bergama Krallığından beri fıstık çamı ormanları ile kaplı olduğu biliniyor. Bergama Krallarından II. Attalos, Kozak Yaylasına on binlerce çam fıstığı dikmiş. Bugünkü kozalak yaylasının çam fıstığı ağaçları antik çağlardan günümüze kalmış
Bitki örtüsünün oluşmasında iklim ve toprağın öncelik taşıdığı bölgedeki fıstık çamı, Akdeniz ikliminde, taşlı ve kalkerli topraklarda yetişiyor. Aynı zamanda Bergama çevresinde bol miktarda granit toprak bulunmasından nasibini alan Kozak Yaylası’nda çok sayıda taş ocağı da bulunuyor. Çevre düzenlemeleri, kaldırım yapımı, dekorasyon gibi çok çeşitli alanlarda kullanılan granit, bölgede bulunan köylerde halkın en önemli kaynaklarından biri.
Deniz seviyesinden 700 metreye kadar yetişen çam ormanları ile kaplı yayladan yılda 800 tondan fazla çam fıstığı elde ediliyor. Tabiatın güçlü ağaçlarından fıstık çamından elde edilen çamfıstığı yapısında baharatlı ve çamın nefis kokusunu barındıran reçinesiyle sofralar lezzet sunuyor. Türk mutfağında helva, iç pilav gibi yemeklerde kullanılıyor.
Ancak çam fıstığı elde etmek sanıldığı kadar kolay olmuyor. Bir çam fıstığının kozalak vermesi için dikiminden yaklaşık 7-9 yıl geçmesi gerekiyor Bu yaştaki ağaçlardan yaklaşık 4-5 kg çam fıstığı toplanıyor. Kasım ayında başlayan kozalak toplama işi nisan ayına kadar devam ediyor.
Uzun süren toplama döneminin ardından elde edilen çam fıstığı yüksek meblağlara satılıyor. İçerisinde bulunan minerallerle yararlı bir besin olan fıstık çamı, yurt içindeki ihtiyacın %80’nini karşıladığı gibi yurt dışına da ihraç ediliyor.
Kozak Yaylası üzerinde Okçular, Bağyüzü, Yukarıbey, Karaveliler, Kıranlı, Çamavlu, Güneşli (Tekke), Göbeller, Terzihaliller, Kaplan, Hacıhamzalar, Aşağıcuma, Aşağıbey, Hisarköy, Ayvalar, Yukarıcuma ve Demircidere olmak üzere Kozak Köyleri adı ile bilinen 16 yayla köyü yer alıyor.
Türkiye’de oksijen oranının en yüksek olduğu bölgeler arasında yer alan Kozak Yaylası’ndaki köylerde ortalama yaşam süresi de Türkiye ortalamasının üzerinde. Köylüler uzun yaşamın sırrını doğal beslenme, temiz hava ve stressiz yaşam olarak paylaşıyor.
Çam fıstığı üretiminde öne çıkan Kozak köylerinden Aşağıbey, Yukarıbey ve Çamönü köylerinin köy kahvelerinde çay içip mola verebilir, Yukarıbey’deki Çınar Restoran’da ise meşhur fıstık helvasının tadına bakabilirsiniz. Kozak köylerinde üretilen yerel ürünler arasında Bergama tulum peyniri, üzüm pekmezi, ev yapımı şarap, Kozak elması, Kozak helvası, el dokuması halı ve kilim bulunuyor.
Kozak Yaylasından toplanan fıstıklarla yapılan Kozak peynirli köftesi ile Bergama’nın öne çıkan tatlısı Kozak helvası alınacak şeyler arasında. Ayrıca Bergama’ya özgü lezzetlerden cilveli çay ısmarlamayı da unutmayın. Kozak Yaylası’ndaki 16 köyde, bu ürün yemeklere ve tatlılara katılan bir lezzet olmasının yanında misafir ağırlama kültürü içinde de önemli bir yere sahip.
İçinde kavrulmuş çam fıstıklarının yüzdüğü cilveli çayın lezzeti bir başka. Misafire çayla birlikte şekerin yanı sıra kavrulmuş çam fıstığı da ikram ediliyor. Fıstık, çaya ağacın doğal çam sakızı kokusunu veriyor. Bu çayın bir de hikâyesi var; Eskiden fıstık çamına çıkamayan erkeğe kız verilmezmiş. Kız istemeye gidildiğinde içinde çam fıstıkları olan ‘cilveli’ çayın gelmesi, oğlan tarafına mesaj niteliği taşıyormuş.
KAYNAK: YOLDA OLMAK
FOTOÄžRAFLAR: MUSTAFA GÃœRELLÄ° |
| KOZAK YAYLASI – BERGAMA Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
|
