CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
|
|
|
|
| DUYURULAR |  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kemeraltı Camii Çeşmesi –KEMERALTI-KONAK MERKEZ
Çeşme, Konak Mahallesinde yer alan Kemeraltı Camii'nin33 866 sokağa açılan avlu girişinin batısında yer almaktadır.
Duvara gömülü, tek yüzlü duvar çeşmesi şeklindeki su yapısı, günümüzde sağlam durumdadır. Ancak bakımsızdır ve suyu akmadığı için kullanılmamaktadır.
Mimari Özellikleri
Mermer malzeme kullanılarak inşa edilen tek yüzlü duvar çeşmesinin cephesi, kademeli bir silmeyle iki bölüme ayrılmıştır. Altta dikine yerleştirilmiş dikdörtgen şekilli aşma taşı ve üst kısmında tek satırlık kitabe şeridi bulunmaktadır.
Ayna taşı, iki yandan ve üstten profilli şovenin çevrelediği hafif bir çökertme içindedir. Bunun üst kesiminde, yine benzer bir çökertmenin içine, enine yerleştirilmiş mermer pano yer almaktadır. Pano, üstte kademeli bir silme ile sonlanmaktadır.
Çeşmenin aşma taşında altlı üstlü yerleştirilmiş iki adet lüle deliği mevcuttur. Lüle etrafındaki bezemeler dikkate alındığında, üstteki lülenin sonradan eklendiği düşünülebilir. Dikdörtgen şekilli yalak, aşma taşından yaklaşık 60 cm. dışarı taşmaktadır.
Süsleme Özellikleri
Döneminin Barok karakterli süslemeleriyle dikkat çeken çeşmenin cephesi iki bölümden oluşmaktadır ve kenar bordürleri plaster şeklinde düzenlenmiştir; kaideleri kabartma tekniğinde çiçekle, başlıkları kompozit tarzda bezenmiştir. Altta, silmelerle profillendirilen dikdörtgen şekilli çerçeve iç kısımda iki bölüm halindedir. Üstte kitabe yer alırken, alt bölümde iki yanda plasterler, ortada amfora benzeri vazo ve üst kesiminde grift bitkisel motiflerin yanı sıra; vazonun alt kesiminde sağlı sollu yerleştirilmiş zeminden çıkıyor izlenimi veren enginar demeti şeklindeki motiflerin kabartma tekniği ile sunulduğu süslemeler mevcuttur. Kademeli bir silme, alttaki ayna panosu ile üsttekini birbirinden ayırmaktadır.
Üstteki panonun da kenar bordürlerine birer pilaster yerleştirilmiştir ve bunları profilli bir silmenin oluşturduğu yuvarlak kemer birbirine bağlamaktadır. Kemerin alt kesiminde, kademeli silmeye oturan küçük kaş kemer mevcuttur ve bunu bir istiridye kabuğu motifi taçlandırmaktadır. Panonun üst kesimi de kademeli bir silme ile sonlanmaktadır.
Korunma Durumu
Suyu akmadığı için günümüzde kullanılmayan çeşme, oldukça iyi korunmuştur. Ancak çeşmenin alt ve üst panolarında farklı mermer cinsinin kullanılmış olması; üstteki panonun, çeşmenin zaman içinde geçirmiş olduğunu restorasyonlar esnasında mı yenilendiği, yoksa sonradan mı eklendiği sorularını akla getirmektedir.
Aynı durum çeşmenin önündeki yalak için de geçerlidir. Panonun alt kesimi dikkatle incelendiğinde bezemelerin aşağıya doğru devam ettiği, fakat mevcut yalak nedeniyle kesintiye uğradığı görülmektedir. Bu durum özgün yalağın muhtemelen daha alt seviyede kalmış olabileceğini, şimdikinin ise sonradan eklenmiş olabileceğini düşündürmektedir. Yalak kesiminde yapılacak kazı çalışması sonucu gerçek konumu saptanmalıdır.
Çeşmenin sol tarafına bitiştirilmiş malzeme dolabı, işaret levhası gibi fark edilmesini engelleyici unsurlar kaldırılmalı, su bağlantısı yapılmalı ve çevre düzeni ile birlikte ele alınarak kullanıma açılmalıdır.
Tarihlendirme
Çeşmenin üzerinde tarih belirten kitabe bulunmamaktadır. Ancak ayna taşının üst kesiminde, ince bir şeritle ayrılan dikdörtgen şekilli panoda Kuran-ı Kerim’den ayet içeren tek satırlık bir kitabe mevcuttur.
Kitabe metni şöyledir:
“Vesegahüm rabbihüm şeraben tahura". Kitabe'nin Türkçe açıklaması: “Rableri onlara tertemiz içecekler ikram eder” ( Kur’an-ı Kerim, İnsan Suresi 76/21) şeklindedir.
Kemeraltı Camii’nin vakfiyesine göre banisi Yusuf Çavuş-zade Ahmed Aga’dır. Araştırmacılardan H. Gültekin de, caminin Yusuf Çavuş-zade Ahmed Ağa tarafından inşa ettirildiğini ifade ederek, yapım tarihini H. 1083/M. 1672 olarak vermektedir.
Kaynak: İzmir Kemeraltı bölgesindeki Osmanlı Dönemi Çeşmeleri ( R. Eser Gültekin)
Fotoğraflar: E.Şaşmaz |
| Kemeraltı Camii Çeşmesi –KEMERALTI-KONAK MERKEZ Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
|
