CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
|
|
|
|
| DUYURULAR |  |
|
|
|
|

|
|
|
|
|
|
|
|
KARA HAYRETTÄ°N PAÅžA CAMÄ° /(GÃœDÃœK MÄ°NARE) CAMÄ°SÄ° - TÄ°RE
İzmir ili, Tire ilçesi,Cumhuriyet, Dumlupınar, Ertuğrul
Mahallelerinin kesişme noktasında bulunan Külliye, cami, medrese, çeşme ve hamamdan oluşmaktadır.
KARA HAYRETTÄ°N PAÅžA KÄ°MDÄ°R
Kara Hayrettin Paşa Osmanlı Devleti'nin kuruluş ve gelişim aşamalarında ciddi katkılar sağlamış olan ailelerden birinin Çandarlı ailesindendir. Sadrazamlığa değin yükselmiştir.
Bir dönem Karesi Beyliği yöneticilerden olan Kara Hayrettin Paşa Fetih sürecinin de kayda değer adlarındandır.
Karesi Beyliği'nin Osmanlı Devletine bağlanmasından sonra devletin yapılanmasında hızla yükselmiş ve 1368 yılında sadrazam olmuştur. Tiredeki Külliyesi önemli yapılar topluluğu özelliğini taşımaktadır. Kara Hayrettin Paşa 1387 yılında Yenice'de / İznik vefat etmiştir. Mezarı medresenin (Darül hadis) bahçesinde bulunmaktadır.
KARA HAYRETTÄ°N PAÅžA CAMÄ°Ä°
Kara Hayrettin Paşa Camii banisi Kara Hayrettin Paşadır. Camii zaviyeden dönüşmüş olup Hayrettin Paşa tarafından 14 yüzyılın sonlarında Mısırlı Mahallesi'nde inşa edilmiştir.
Külliyenin diğer üniteleri medrese ve hamamdır çevrede daha çok Güdük Minare olarak tanımlanmaktadır. Kare planını ibadet mekanı bir kubbe ile örtülüdür. 8 metreye 8 metre ölçülerinde Harem'in kubbeye geçişi üçgenlerle sağlanmıştır. Kubbe altıgen bir kasnağa oturmaktadır. Gördüğü bilgisiz onarımlar dan dolayı orijinalliğini yitirmiştir.
Son cemaat yeri 3 bölümlü olup yol düzenlemesinden dolayı oldukça yüksek bir zeminde yer almaktadır. Minaresi anlamsız bir yüzey sıvısı ile kaplandığından nasıl bir bezemeye sahip olduğu anlaşılamamaktadır. 1968 yılında restorasyon görmüştür 1.530 yılı defteriye hakani kaydında iki parçada parasal vakıfları yer almaktadır. Kayıtta 14.650 ile 5.450 akçe olmak üzere nakit gelirleri vardır. Ayrıca vakıfları içinde üç dükkan ile evler de bulunmaktadır.
KAYNAK: A.MUNÄ°S ARMAÄžAN
PLAN ÖZELLİKLERİ
Kubbeli ana hacim, üç bölmeli son cemaat yeri ve minareden oluşan cami, sokak düzleminden yüksektedir; oniki basamakla ulaşılır.
Önde, çevresindeki yüksek duvarın köşesine yerleştirilmiş güzel çeşmesiyle cami, Tire'nin mimari değer taşıyan eski yapıtlarından biridir.
HAREM
8.00 m x 8.00 m iç ölçülerindeki haremi 0.90 m. kalınlıktaki duvarlar çevreler. üstündeki Kubbenin duvarlara geçişi Türk üçgenleriyledir.. Döşemeden üçgenli kuşağa olan yükseklik 6.30 m. kubbe başlangıcına ise 8.20 m. dir. 1.90 m. derinlikteki kuşakta üç pencere ve girişin üstüne düşen yüzeyde pencere biçimli bir niş yerleştirilmiştir.
Dışta sekizgen kasnağa oturan kubbenin üstü alaturka kiremitle kaplı, piramit biçimli bir çatıyla örtülüdür.
Haremin kıble duvarında, yarım daire kesitli, kavsarasını yedi kamalı sıranın bezediği mihrabın iki yanında 0.55 m derinliğinde, üzeri kemerli birer niş yer almaktadır. Yan duvarlarda, üst sırada ortada birer pencere, altta doğudakinde bir niş, batıdakinde ortadan biraz kaymış olan bir pencere görülmektedir. Haremi son cemaat yerinden ayıran duvarda, kapının yanlarında, aynı uzaklıklarda üstleri sivri kemerli ve tümü dörtgen girintiler içine alınmış birer pencere vardır. Ortadaki kemerin altında, yan girişle soldaki pencere arasında üstte bir pencere açılmıştır.
SON CEMAAT YERÄ°
Üç bölmeli son cemaat yerinin ortadaki bölmesi diğerlerinden farklıdır; düz yüzeyli üçgen bingilere oturan bir kubbeyle örtülüdür . Bu kubbeli bölüm ana kubbeli hacimle aynı aksta olmayıp, eklenen minare kaidesi yüzünden doğuya kayıktır. Yan bölmeler hem çapraz hem dik olarak kesişen sekizgen tonozlarla kapatılmıştır. Dışta son cemaat yerinin eğimli çatısının yalnız orta bölmesinin üstü ayrı, konik biçimli, kiremit kaplı bir örtüye sahiptir.
Döşemeden 5.20 m. ye ulaşan sivri kemerler önde iki daire kesitli sütuna, yanlarda ayaklara otururlar. Ayakların kemer altlarındaki kısımları iki mukarnaslı sıra ile bezenmiş, dış köşeler 45 derece ile kesilerek son cemaat yeri üst duvarına geçişi sağlanmıştır. Ayaklarda açılan O,1O m. lik girintiler yukarıya dek uzanır; sivri kemerlerin üstünden dönerek dıştan son cemaat yerini bir çerçeve içine alırlar.
Son cemaat yerinin doğu ve batı yönleri sonradan kemer başlangıç düzlemine dek yükselen duvarlarla kapatılmıştır. Döşemesi girişin iki yanında 0.40 m. yükseltilmiştir.
MÄ°NARE
Güdük adını almasından anlaşıldığı gibi minare kısadır; yerden şerefeye olan yükseklik ancak 17 .00 m. yi bulmaktadır. Girişi haremin içindendir, merdiven genişliği 0.55 m. dir.
Kaide üç köşesiyle caminin kuzey - doğu köşesine yerleştirilmiştir. Kaideyi sekiz köşeli, her yüzünde üstü sivri kemerli birer niş olan ve kubbenin dışta sekizgen kasnağı ile aynı yerden başlayan papuç izler. Bir sıra kirpi saçak türde kornişten sonra da üçgenli küp ve kısa ve kalın olan gövde gelir. Petek de gövde gibi kısadır. Külah kurşunla kaplıdır.
TEKNİK MALZELER, DUVAR ÖRGÜSÜ
Cami, taş ve tuğlanın karışık olarak kullanıldığı bir örgü şekli gösterir. Duvarlar ve minare kaidesi iki sıra tuğla, iki sıra taş örgüsünün tekrarı olarak işlenmiştir. Kemerler tüm tuğladandır. Son cemaat yerinin içi, minare ve kubbe kasnağı beyaza boyanmıştır.
KAYNAK 2: TİRE’DE CAMİLER VE ÜÇ MECİT (İNCİ ASLANOĞLU )
KARA HAYRETTİN PAŞA ÇEŞMESİ
Kara Hayrettin Paşa Çeşmesi ünlü Çandarlı ailesindendir sadrazamlığa değin yükselmiştir. Mısırlı Mahallesi'nde Kara Hayrettin Paşa Camisi'nin dış sokak duvarları da yer almaktadır.
Çeşme Tire çeşmeleri için de Seçkin örneklerdendir. Mermer lahidli ağarı alınmış olsa da cephesel güzelliği ile dikkat çeken ilk süreç yapılarındandır. Çeşme hem caminin hem de semtin çeşmesidir. Çeşmenin sağ ve sol tarafı iki sütunsal örgüyle belirgin görüntüye avuşturulmuştur. İç içe geçen iki Kemerli bir süslemeye sahiptir. Ssivri ve Bursa Kemerli iç içe geçmiş İki Kemer yapıya farklı bir güzellik katmaktadır. Zamanında oldukça güzel olduğu Anlaşılan Çeşme bakımsız durumdadır. Çeşmenin yanında önceleri tarihi bir kavak çınar ağacı bulunmaktaydı.
KAYNAK: A.MUNÄ°S ARMAÄžAN
FOTOÄžRAFLAR: EROL ÅžAÅžMAZ |
| KARA HAYRETTÄ°N PAÅžA CAMÄ° /(GÃœDÃœK MÄ°NARE) CAMÄ°SÄ° - TÄ°RE FotoÄŸraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
