Tarihi Mekanlar KiÅŸisel Ansiklopedi Erol ÅžAÅžMAZ
  Ä°ZMİRİN MÜZELERİ
  Ä°ZMİRİN ENDÜSTRİ MİRASI
  Ä°ZMİRİN ÖZEL MEKANLARI
      Ã‡Ä°ÄžLİ
      KARÅžIYAKA MEKANLARI
      NARLIDERE MEKANLARI
      GÜZELBAHÇE MEKANLARI
      GAZİEMİR MEKANLARI
      KINIK MEKANLARI
      KARABAÄžLAR MEKANLARI
      BERGAMA MEKANLARI
      MERKEZ MEKANLARI
      BORNOVA
      MENEMEN MEKANLARI
      TİRE
      ALİAÄžA MEKANLARI
      BALÇOVA MEKANLARI
      BAYINDIR MEKANLARI
      BAYRAKLI MEKANLARI
      BEYDAÄž MEKANLARI
      BUCA
      Ã‡EÅžME MEKANLARI
      DİKİLİ MEKANLARI
      FOÇA
      KARABURUN MEKANLARI
      KEMALPAÅžA
      MENDERES MEKANLARI
      Ã–DEMİŞ MEKANLARI
      SEFERİHİSAR MEKANLARI
      SELÇUK
      TORBALI
      URLA MEKANLARI
  Ä°ZMİRİN MEDRESELERİ
  Ä°ZMİRİN LEVANTEN EVLERİ
  Ä°ZMİRİN ÖREN YERLERİ
  Ä°ZMİRİN İLÇELERİ
  Ä°ZMİRİN CAMİLERİ
  Ä°ZMİRİN KİLİSELERİ
  Ä°ZMİRİN ANITLARI
  Ä°ZMİRİN ÅžEHİTLİKLERİ
  Ä°ZMİRİN HANLARI
  Ä°ZMİRİN HAMAMLARI
  Ä°ZMİRİN KAPLICALARI
  Ä°ZMİRİN ÇEÅžMELERİ
  Ä°ZMİRİN SU KEMERLERİ
  Ä°ZMİRİN KÖPRÜLERİ
  Ä°ZMİRİN KALELERİ
  Ä°ZMİRİN TÜRBELERİ
  Ä°ZMİRİN KERVANSARAYI
  TARİH VE KÜLTÜR TURİZMİ

Mail listemize abone
olun, güncel
yayınlarımızdan
haberdar olun!

Bunun için,
Lütfen mail adresinizi girin.
  Ana Sayfa   |  İletiÅŸim   
FATİH İBRAHİM BEY SİBYAN MEKTEBİ - URLA

Cam-i atik Mahallesinde Algan sokakta  Fatih İbrahim Bey adlı Osmanlı beylerinden biri tarafından  yaptırılan ve 14.yyy.da başlayıp 15.yy.da yapımı tamamlanan  cami Urlanın kururluşunda mihenk taşı olmuştur.


Evliya Çelebi Seyahatnamesinde de  sözü geçen ve tanımlanan cami (Uçurum başında eski cami namıyla maruf olduğu,üç adet kubbesi,azimeleri kârgirden  ve kurşunla kaplı iki kapısı bulunduğu,abdest havuzu ile hizmet binaları bulunduğu)  belirtilmektedir.

Sübyan (sıbyan)mektebi hamamı ve şadırvanı vardır .Hamamı tahrip ve yok edilmiş,mektebi korunmaya  alınmıştır.Camii 1982 yılında onarılmıştır. Cami kesme taş ve tuğladan yapılmıştır. Cami ve eski külliyenin ortasında 300 yıllık olduğu tahmin edilen bir çınar ağacı da bulunmaktadır.

FATİH İBRAHİM BEY SIBYAN MEKTEBİ:

Doğuda Batıya doğru eğimli bir arazi üzerine inşa edilen yapı aynı adla anılan caminin kuzeybatısındadır.

Eğim o kadar fazladır ki batı yönündeki yolun zemini ile yapının zemini arasında fark neredeyse 5 metredir. Bu nedenle Batı Cephesi'nin yüksekliği diğer cephe yüksekliklerinin yaklaşık iki katıdır. Cepheye yerleştirilmiş merdivenle sıbyan mektebi ve camiye ulaşılmaktadır . Yaklaşık 7.25 metre X 10.50 metre ölçülerinde dikdörtgen bir alan kaplamaktadır. Tek kubbeli kare planlı kapalı bir bölüm ve iki birimli revaktan oluşmaktadır: Dış duvarlar düzgün kesme taşlarla kaplıdır kesme taşların farklı renkte oldukları dikkat çekmektedir. 12 kenarlı kasnakta pencere yoktur. Tüm üst örtü sızdırmazlığı sağlamak amacıyla çimento ile kaplanmıştır.

Gövde ve kasnak saçakları sade silme dizilerinden oluşmaktadır. Bugün Cami imamına lojman olarak kullanıma tahsis edilen yapıyı doğu ve güneyden bir ihata duvarı çevirmektedir.

Pencere düzenleri giriş cepheleri hariç tüm cephelerde birbirini tekrar etmektedir. Her üç cephede de alt sırada da iki, bu iki pencereyi ortalayan bir üst sıra penceresi olmak üzere üçer pencere açıklık açıklığa yer verilmiştir. Ddikdörtgen şekilli alt sıra pencerelerinin gemi teknesiz sivri kemerle alındıkları vardır. Üst sıra pencerelere basık ve yuvarlak kemerlidir. Tüm alt sıra pencerelerin alınlık kemerleri tuğladandır. Ancak üst sıra pencerelerinden Batı ve güneyindeki harf vefat etmek kemeri taşken kuzeydeki tuğladır. Kapalı hacminin doğusunda iki birimli revak vardır. Dışa sivri kemerlerle açılar revak birimlerinden her birinin üzeri Hac tonozla örtülüdür kemerler batıda konsollarla aracılığıyla beden duvarlarına doğuda daire planına sütunlar üzerine oturmaktadır. Sütunlardan güneydekinin başlığı iyon diğer ikisi dor tarzında andırmaktadır.

Sütun yastıkları kare şekildedir. Yapının Doğu duvarları üzerinde iki açıklık bulunmaktadır açıklıklardan güneydeki giriş kuzeydeki ise penceredir yarış açıklığı iki birimli revak'ın orta kemeri nedeniyle cephenin ortasına değil güneyine kaydırılmıştır. Zıvanalı geçmeli ve basık Kemerli giriş aralığının demir doğrama kapısı vardır 5.40 metre X 5.30 metre ölçülerinde yaklaşık kare şekilli iç mekanın üzeri kubbeyle örtülüdür. Kare planlı gövdeden kubbe yuvarlağına geçiş trumplarla sağlanmıştır. Trumplardan Güneydoğu ve kuzeybatındaki batındakiler sivri Kemerli güneybatı ve kuzeydoğudakiler istiridye kabuğu şekildedir.

Kuzey duvarında dikdörtgen kesildi İki iş bulunmaktadır. Duvarların iç yüzeyleri sıvanmış ve boyanmıştır.

İnşaat kitabesi olmayan Fatih İbrahim Bey sübyan mektebinin aynı adla anılan camisinin ilk inşasının 14 yüzyıla tarihlenmesine istiridye kabuğu şekilli tromplara 15 -16 yüzyıllarda sıkça rastlanmasına kendisiyle aynı planı tekrarlayan Zile boyacı Hasanağa mektebinin 1503-1504'e tarihlenmesine ve iki birimli son cemaat yerine sahip cami ve mescitlerin çoğunun 15 yüzyılda yoğunlaşmasına dayanarak en erken 14 yüzyıla En geçte 16 yüzyılda tarihlendirmek mümkün görünüyorsa da duvar kaplamalarının düzgün kesme taşlardan oluşması inşaatın 16 yüzyıla ait olması konusunda haklı şüpheler uyandırmaktadır.

KAYNAK: SEDAT BAYRAKAL
FOTOÄžRAFLAR: EROL ÅžAÅžMAZ
FATİH İBRAHİM BEY SİBYAN MEKTEBİ - URLA Fotoğraf Galerisi