Eski adıyla İstravoz Tren İstasyonu olan Hilal Tren İstasyonu, İzmir’in Konak ilçesine bağlı Hilal Mahallesinde bulunan bir tren istasyonudur. İzmir-Afyon demiryolu hattı üzerinde, Basmane'nin doğusunda, ünlü Hilal Kavşağı'nın yanında yer almaktadır. İstasyon, Türkiye'deki tek elmas kavşağın yanında bulunmasıyla ünlüydü.
Oriental Demiryolu Şirketi'nin Alsancak-Aydın Ana Hattı, İzmir-Kasaba Demiryolu'nun Basmane-Afyon Ana Hattı ile kesişiyordu. Rayların düzeni nedeniyle istasyona ilk olarak 1866 yılında İstravoz Tren İstasyonu adı verildi. İstravoz ( Yunanca σταυρóς ) Türkçe'de Haç anlamına gelir. 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra, şehrin nüfusunun çoğunluğunun Müslüman olması nedeniyle istasyonun adı Hilal olarak değiştirildi .
2000 yılında açılan Hilal metro istasyonu , tren istasyonunun bitişiğinde yer almaktadır. 2001 yılında İzmir çevresindeki rayların elektrifikasyonuna başlanmasıyla istasyon kapatıldı. Hilal istasyonu, Basmane'nin doğusundaki Hilal mahallesine hizmet veriyordu. 4 Ağustos 2013'te istasyon, İZBAN banliyö trenlerine hizmet verecek şekilde yeniden açıldı.
Basmane ve Alsancak'tan gelen demiryolunun kesiştiği yer olan Hilal mevkii dünyada dört tane olan yerden biriydi. Bir benzeri de. İngiltere, Hindistan, Kaliforniya ve İzmir’de var. Raylar birbirini dik açıyla kesiyor ve demiryolcu dilinde buraya tekatu halk arasında da “takatuka” deniyordu. Daha önce 1976 ve 1977 yıllarında, buharlı lokomotiflerin İzmir banliyölerinde çalıştığı sırada İngiliz gezgin Robin Lush burada çok güzel fotoğraflar çekmişti.
Hilal'in anlamı şuradan geliyordu. Cumhuriyetten önce İzmir-Aydın demiryolunun yapılmasından sonra Fransız'lar da emperyal amaçlarla İzmir'de bir demiryolu hattı çalıştırmak isterler. Bu amaçla İngiliz'lerin Alsancak Garına karşılık onlar da Basmane Garını inşa ederler. Hedef İzmir'den kasabaya yani Salihli, Turgutlu'ya ulaşmak oradan da Balıkesir yoluyla Bandırma üzerinden Marmara denizine inmekti. Alsancak'tan yaklaşık 20 sene sonra Basmane Garı inşa edilir ve İzmir iki büyük anıtsal tren istasyonuna sahip olur. İki demiryolu hattı ise bugünkü Hilal bölgesinde birbirini dik açıyla keser. O yıllarda bu çevrede oturan Rum'lar hattın birbirini dik açıyla kesmesi Hıristiyan'ların haçına benzetirler ve bu mevkiye Stavria adı verilir. İzmir'in kurtuluşundan sonra “Hıristiyanların haçı varsa Müslüman'ların da Hilal'i vardır” düşüncesiyle buraya Hilal adı verilir.
Kaynak: Orhan Berent / wikipedia
HİLAL TREN İSTASYONU –KONAK MERKEZ Fotoğraf Galerisi