CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
|
|
|
|
| DUYURULAR |  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
RESTORASYON SONU AYŞE-SENİHA MAYDA KÖŞKÜ – KONAK MERKEZ
Ayşe-Seniha Mayda Köşkü’nün inşa süreci ve mimarına ilişkin doğrudan bir bilgiye arşiv belgelerinde henüz rastlanmamıştır. Ancak Osmanlı Arşivi’ndeki bir belge, Sadrazam Kâmil Paşa’nın Saat Kulesi’nden sonraki dönemde de Mimar Raymond Charles Péré ile şahsi mülkleri için çalışmaya devam ettiğini ortaya koymaktadır. Söz konusu belgede, “Fasülye’de Galazi Sokağı’nda Mühendis Mösyö Péré tarafından inşa olunan altı bab hane ve dört bab dükkân” ifadesi yer almaktadır. Sadrazam Kâmil Paşa’nın Saat Kulesi’ne gösterdiği özel ilgi ve bu belgedeki bilgiler, köşkün de Péré tarafından tasarlanmış olabileceği ihtimalini güçlendirmektedir.
Sadrazam Kâmil Paşa, Aydın Valiliği görevinden sonra Kıbrıs’a dönmüş; İzmir’deki mülkleri ise kiraya verilerek elde edilen gelir ailesi arasında paylaşılmıştır. Arşiv belgeleri, köşkün zaman içinde Musevi İnas (Kız) Mektebi, Göztepe İtalyan Mektebi ve İzmir Hususi Devrim Ortaokulu gibi çeşitli amaçlarla kiraya verildiğini göstermektedir. Köşkün bilinen son kiracısı ise, 9 Eylül 1922’de İzmir’e giren ilk askerlerden biri olan Mehmet Dürdali Karasan’dır.
Mayda Ailesi, 1950’li yıllarda köşke yerleşmiş; Ayşe Mayda ise 2021’deki vefatına kadar burada yaşamını sürdürmüştür. İzmir’in modernleşme sürecinde etkin rol oynayan köklü ailelerden biri olan Mayda Ailesi, kent yaşamına, eğitim alanındaki reformlara ve kültürel gelişmelere önemli katkılarda bulunmuştur. Ayşe-Seniha Mayda Köşkü, bu tarihsel birikimin bir simgesi haline gelmiş; Safiye Ayla, Şerif Muhiddin Targan gibi sanatçıların yanı sıra Irak Kralı gibi devlet insanlarını da ağırlamıştır. Ayşe Mayda, köşkün kapılarını yalnızca özel konuklarına değil; öğrencilere, akademisyenlere, gazetecilere, yazarlara ve sivil toplum temsilcilerine de açarak yapının kente mâl olmasını sağlamıştır.
Arkas Holding’in köşkün tarihini gözeterek gerçekleştirdiği incelikli restorasyon çalışmaları sonucunda Ayşe – Seniha Mayda Köşkü, 2025’te Arkas Sanat Göztepe adıyla kültür & sanat merkezi olarak yeniden hayata kazandırılmıştır.
Mimari
Yapının dış cephesinde kullanılan iki renkli tuğlalarla oluşturulan geometrik desenler, iç mekandaki zarif Art Nouveau detaylarıyla uyum içinde bütünleşerek, bu eserin usta bir mimarın elinden çıktığını açıkça ortaya koymaktadır.
Yapının taşıyıcı sistemi dikkat çekici bir özelliğe sahiptir. İç mekânda, sıva altında gizlenmiş ahşap bir karkas sistem bulunmaktadır ve bu sistem kalın taş duvarlarla çevrelenmiştir. En dış yüzeyde ise tek sıra tuğla kaplama yer alır. Dış cephede görülen karakteristik tuğla örgü, yapının tamamen tuğladan inşa edildiği izlenimini yaratsa da, gerçekte ana strüktür taş duvarlardan oluşur. Ayrıca, teknik ve statik gereklilikler doğrultusunda ahşap karkas sistemi destekleyici unsur olarak kullanılmıştır.
Hassas ölçüm yöntemleriyle yapılan tespitler, yapının tüm kat duvarlarının tam olarak üst üste denk geldiğini göstermektedir. Geleneksel yapılarda duvarlarda bir miktar kaymalar veya farklı açılarla karşılaşmak olağandır. Ancak Ayşe-Seniha Mayda Köşkü’nde bu tür şaşmaların olmaması ve detayların mükemmelliği, yapının başarılı bir mimar tarafından inşa edildiğinin en önemli göstergeleridir.
Peyzaj
Köşkün bahçesi, ağaç türleri açısından oldukça zengindir. Bahçede çam, fıstık çamı, kızılçam, sedir ağaçları, akçaağaç, akasya, dut, defne, erguvan, ıhlamur, jakaranda, Japon soforası, karaağaç, karabiber, keçiboynuzu, kokar ağaç, tespih ağacı ve zeytin ağacı bulunmaktadır. Köşkün arka bahçesinde bir gölet düzenlenmiştir. Bahçenin en önemli özelliklerinden biri, döşenmiş olan doğal taşlardır.
Ayşe - Seniha Mayda Anı Odası
Uzun süren bir restorasyon sürecinin ardından kapılarını "Arkas Sanat Göztepe - Ayşe & Seniha Mayda Köşkü" adıyla açan bu tescilli yapıyı değerli kılan sadece mimari yönü değil hiç kuşkusuz. İzmirlilerin belleğinde unutulmaz yeri olan kültür sanat insanı, hayırsever Ayşe ve Seniha Mayda kardeşlerin konutu olması burayı ayrıca değerli kılıyor. Geç Osmanlı - erken Cumhuriyet dönemi mimarisini yansıtan İzmir'in yeni sanat durağında, bu iki değerli insanın yaşamından kesitler sunan bir anı odası da hazırlanmış.
Girişte zemin katta yer alan odada ağırlıkla Ayşe Mayda'nın çocukluğu, eğitim hayatı, bitirdiği okulların diplomaları, diş hekimi olarak çalışmaları, muayenehanesinde ve evinde kullandığı özel eşyaları, şapkaları, verilen plaketler yer alıyor. Bana göre bu odadaki en özel eşyalardan biri de Seniha Hanım'ın 1938-1939 yılında kendi el yazısıyla hazırlanmış "Yemek Defteri." İçinde yemek tarifleri olan defterde Seniha Hanım'ın inci gibi el yazısıyla kaydedilmiş yemek ve içecek tarifleri yer alıyor.
Ailesinin kültür mirasının taşıyıcısı kardeşlerin yaşadığı yapıda Safiye Ayla, Şerif Muhiddin Targan gibi sanatçılar, Irak Kralı gibi devlet adamları ağırlanmış. Anı odasında Ayşe ve Seniha Hanım'la yapılmış söyleşilerden alıntılar, dönem fotoğraflarının yer aldığı sürekli bir video da izlenebiliyor.
Köşkün girişinde ve çıkışında anmalık ve Arkas koleksiyonlarının yer aldığı kitapların yer aldığı satış ofisleri bulunuyor. Ayşe Mayda'nın yaşamının son yıllarını geçirdiği müştemilat bölümünün yanında ise ziyaretçilerin soluk alıp dinlenebileceği keyifli bir kafe de hazırlanmış.
Kendisi başlı başına bir sanat eseri olan ve İzmirliler’in "Ayşe Mayda Köşkü" olarak tanıdığı köşkte Arkas'ın “Türk resim sanatı koleksiyonu” sergileniyor. Sergi, geç Osmanlı Dönemi’nden 20. yüzyılın ikinci yarısına kadar uzanan, iki yüzü aşkın resim seçkisini kapsıyor.
Koleksiyonda Hoca Ali Rıza, Halil Paşa, Nazmi Ziya, İbrahim Çallı ve Şevket Dağ gibi önemli sanatçıların eserlerinin yanı sıra modern dönemin önde gelen temsilcileri Nejad Devrim, Eren Eyüboğlu, Nurullah Berk, Nuri İyem ve Burhan Doğançay’ın çalışmaları izlenebiliyor. Arkas Sanat Göztepe - Ayşe & Seniha Mayda Köşkü'nü sergi kurgusu, müzecilik ve editörlük alanında çalışmalarını sürdüren Ali Kemal Ertem yönetiyor.
11 Eylül 2025, Perşembe Açılan müze; Ekim ayına kadar ziyaretlerin ücretsiz olduğu "Arkas Sanat Göztepe - Ayşe & Seniha Mayda Köşkü" pazartesi hariç her gün 10.00-18.00 saatleri arası gezilebilir..
KAYNAK: ARKAS SANAT GÖZTEPE / KENT YAŞAM |
| RESTORASYON SONU AYŞE-SENİHA MAYDA KÖŞKÜ – KONAK MERKEZ Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
|
