İzmir’in doğu/güneydoğu aksında diğer bölgelere göre endüstriyel miras olarak değerlendirilebilecek yağhane ve zeytinyağı fabrikalarının daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Bunlardan ilki Ödemiş’in Emmioğlu Mahallesi’nde bulunan Yanbastı Zeytinyağı Fabrikası’dır. 9.448 m2’lik parsel alanına sahip fabrika, 1924-1928 yılları arasında inşa edilmiştir.
Zeytinyağ Fabrikasını ilk kuran Ödemiş'in ilk sanayicilerinden olan Hüseyin Karagözoğlu Beyin babası Mehmet Karagözoğlu'dir. Uzun yıllar zeytinyağ fabrikası Ödemiş'e hizmet etmiş
ekonomik şartların uygun olmaması nedeniyle Ödemiş'in diğer sanayici ailesi Yanbastılar tarafından satın alınıp son yıllara kadar hizmetini sürdürmüştür..
Farklı zeytinyağı üreticilerinden ürünleri alarak zeytinyağını kendi markası altında satan bir işletme yapısına sahiptir. Fabrika, bu işletme yapısına bağlı olarak üretim kapasitesi yüksek olduğu için büyük depolama alanlarına sahiptir.
Yapının bahçe duvarları arasında yer alan ve eskiden yağhane olarak kullanılan giriş bölümünün arkasında, fabrika yapısı bulunur. İki katlı lojman olarak kullanılan ve geniş saçak kullanımlı ana bölüm, payandalara ve sivri kemerli pencereye sahiptir. Yapının köşesinde yer alan lojman ise özgün bir kimliğe sahiptir.
Yapılan çalışmada, büyük parsel alanına sahip olan fabrikanın üretime devam etmemesine rağmen teçhizatının durduğunu belirterek hem mimari hem de zeytinyağı üretim tekniği açısından zengin bir endüstriyel miras kaynağı olduğunu belirtmiştir.
Yapı, ilgili koruma kurulu tarafından 2006 yılında tescillenmiştir.
CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
