CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
|
|
|
|
| DUYURULAR |  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Salepçioğlu Medrese Çeşmeleri – KEMERALTI – KONAK MERKEZ
Salepçioğlu Camii, Kemeraltı Caddesi ve Birinci Beyler Sokağı ile Kestelli Caddesi arasında kalan semttedir.
Günümüzdeki adı ile Uğur Mahallesinde yer alan Salepçioğlu Camii’nin Dr. Faik Muhittin Adam Caddesi’ne bakan giriş cephesinde, fevkani tarzdaki caminin üst katma ulaşımı sağlayan sağlı sollu konumlanmış merdivenlerin orta kesimindeki çift kanatlı demir bir kapı ile caminin zemin katında bulunan medreseye girilmektedir.
Söz konusu çeşmeler; medresenin giriş holünde, sağlı sollu duvarlar üzerine simetrik olarak yerleştirilmiştir.
Mimari Özellikleri
Her iki duvar çeşmesi de dikine dikdörtgen şeklindedir ve bir çökertme içine yerleştirilmiştir. Günümüzde çeşmelerin üzeri kahverengi yağlı boya ile kaplandığı için inşa malzemesi tam olarak seçilememekle birlikte, muhtemelen kesme taş/metal levha kullanılmış olmalıdır. Dikdörtgen şekilli çeşmenin iki yanı ve üst kesimi, enlice düz bir silme ile çevrelenmiştir.
Ayna taşı; dıştaki silmenin benzeri, bir iç bükey silmenin oluşturduğu çökertme içindedir. İç bükey silmeden başlayan yatay ince profilli bir silme, aşma taşında da devam etmekte ve yaklaşık üçte birine denk gelen kesimde ayna taşını iki panoya ayırmaktadır. Üstteki panonun orta yerine, üzeri delikli metal bir kapak yerleştirilmiştir. Bu kilitli kapak muhtemelen arkadaki su deposuna açılmaktadır.
Alttaki panoda; yüksek tutulmuş süpürgelik hizasına denk gelecek şekilde, sağlı sollu yerleştirilmiş iki adet musluk görülmektedir. Ancak, çeşmenin özgün muslukları günümüzde mevcut değildir. İki yanda, çeşmeyi sınırlandıran silmelerden hafifçe dışa doğru taşan yalak, dikdörtgen şekillidir ve derinliği mevcut zemin seviyesinden aşağıdadır.
Süsleme Özellikleri
Simetrik şekilde düzenlenen medrese çeşmeleri, aynı boyut ve süsleme özelliklerine sahiptir. Çeşmelerin iki yanı ve üst kesimi, enlice düz bir silme ile çevrelenmiştir. Silmenin üstteki köşeleri yuvarlatılmış ve orta kesimine kilit
taşı görünümü kazandırılmıştır. Sözkonusu silmenin benzeri, bir iç bükey silmenin oluşturduğu çökertme içindeki ayna taşının da üst köşeleri yuvarlatılarak silmeye uyum sağlanmıştır.
Çökertme içinde kalan çeşme aşması, iki adet panodan oluşmaktadır. Üstteki panonun sadeliğine karşın, alttaki panoda dönemine özgü Barok karakterli kazıma ve kabartma tekniğinde yapılmış akantus yaprakları, palmet, çiçek, “S” ve “C” kıvrımlı süslemeler hâkimdir. Süslemelerin etrafı bir şeritle kuşatılmıştır. Panonun üst kesiminde, sözkonusu şerit içinde “Allah” yazısı bulunan damla motifini de çevreleyerek aşağı doğru inmektedir. Yazının alt ve üst kesimine birer adet stilize edilmiş çiçek motifi yerleştirilmiştir. Panonun üst köşelerindeki, stilize yaprak desenleri de dikkati çekmektedir.
Yüksek tutulmuş süpürgelik hizasına denk gelecek şekilde, panoda sağlı sollu yerleştirilmiş iki adet musluk mevcuttur. Musluklar, çiçekli rozeti anımsatan kabartmalar üzerine monte edilmiştir. Rozetin üst kesimi, palmet motifi ile taçlandırılmıştır. Palmetin yanlarından birer akantus yaprağı sarkmakta, üst kesiminde ise ay yıldız motifi yükselmektedir. Rozetin alt kesimindeki stilize gül motifinin iki yanından çıkan akantus yaprakları ve kıvrım dallar; rozet motifinin yanlarında, hemen hemen ortasına denk gelen seviyeye kadar yükselmektedir. Sağlı sollu yerleştirilmiş, kabartma rozet motiflerinin arasındaki küçük rozet motifi de dikkati çekmektedir.
Korunma Durumu
Çeşmelerin ikisi de iyi korunmuş durumdadır. Ancak, muslukları iptal edildiği için suları akmamaktadır. Her iki çeşmenin de, yağlı boya sürülen yüzeyleri temizlenerek özgün İnşa malzemesi ortaya çıkarılmalı ve su bağlantısı yapılarak tekrar kullanıma açılmalıdır.
Tarihlendirme
Çeşmelerin üzerinde herhangi bir kitabeye rastlanmamıştır. Ancak Salepçioğlu Camii’nin Salebci-zade Hacı Ahmed Efendi bin Hacı Mehmed Ağa bin Hasan’m 27 Eylül 1893 (16 Rebi'ül-evvel 1311) tarihli vakfiyesine göre; Allame Hoca Hacı Ahmed Efendi tarafından mektep ve medrese ile birlikte aynı zamanda inşa edildiği düşünülürse, muhtemelen çeşmeler de 19. yüzyılın sonlarında inşa edilmiş olmalıdır.
Kaynak: İzmir Kemeraltı bölgesindeki Osmanlı Dönemi Çeşmeleri ( R. Eser Gültekin)
Fotoğraflar: E.Şaşmaz |
| Salepçioğlu Medrese Çeşmeleri – KEMERALTI – KONAK MERKEZ Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  | |
|
