Roma Dönemi’nde yapılan imarlaşma faaliyetleri doğa ile uyum içerisinde devam etmiştir. Bu amaçla, doğanın topografik yapısına uygun projeler gerçekleştirmişleridir.
Bu projelerin yapılmasında tonoz sistemi kullanılarak eğimli alanlarda düz alanlar elde edilmiştir. Aşağı Kentte bunu; Domuz Alanı Meydanı ve Kızılavlu örneklerinde görmek mümkündür.
Meydanı genişletmek için Domuz Alanı’nda (İttihat ve Terakki Meydanı), arazinin eğimli olduğu alanlarda tonozlu alt yapılar inşa edilmiştir, bu tonoz da bunlardan birisidir. Yapım tekniğine göre Roma Dönemi (M.S. 2.yy.) yapısı olan tonozun üzerinde, taşıdığı meydanın olduğu alanda, antik dönemde başka bir yapı olduğu tahmin edilmektedir.
Günümüzde toplantı salonu olarak kullanılan tonoz yapısı tüm meydanı L şeklinde sınırlayarak altyapı sağlayan büyük bir sistemin parçasıdır.
Kızılavlu’ya ait tüm yapı tesisinin Roma Dönemi aşağı kentinin genel görünümüne uygun bir şekilde tasarlanarak belirlenen yere yapılabilmesi için, öncelikle Selinos Deresi’nin yatağına anıtsal yapılar inşa edilmesi gerekiyordu. Bu nedenle derenin üstüne 280 m uzunluğunda iki sıra tonoz yerleştirilmiştir. Ancak bu tonozların yapımından sonra yukarıda oluşturulan platformla, böyle iddialı bir tesis için gerekli alan elde edilmiş oldu.
Tonoz; kesme blok taş ve küçük moloz taşlardan örülerek yapılmıştır. İç yüzeyde belirli aralıklarla nişler görülmektedir. Bu nişlerden bazıları ve tonozun bir ucu, olasılıkla mekan olarak kullanabilmek için, sonraki dönemlerde, moloz taş örülerek kapatılmıştır.
Araştırmalar, bu tonozların, Bizans döneminde, suyolunun bitiminde bulunan büyük sarnıçlar olarak hizmet verdiklerini ortaya çıkarmıştır.
KAYNAK: Bergama Belediyesi (2017). Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzajı Alan Yönetim Planı 2017-2021, İzmir