CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
|
|
|
|
| DUYURULAR |  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
BERGAMA AYANI ARAPOĞULLARI EVLERİ - BERGAMA
Bergama, Barbaros Mahallesi, Lökçü İmam Çıkmazı sokakta bulunan No: 9, No:11 ve No:13 evleri Arapoğulları mülkü iken bugünlerde Barbaros Mahallesi, Lökçü İmam Çıkmazı No: 9, yapı bugün "Pergamon Pension" , butik otel olarak hizmet vermekte; diğer 2 yapı konut olarak kullanılmaktadır.
Pergamon Pension’ın bulunduğu mahalle dokusu Osmanlı dönemi yerleşim yapısı ile doğrudan ilişkilidir ve bu tür sivil mimarî çevreler genellikle aynı mahalle içinde eşraf aile konutları ile ticaret yapılarının beraber yer aldığı alanlardır.
Bu noktada şunları rahatça söyleyebiliriz:
✔ Pergamon Pension konak ölçeğinde bir yapıdır
✔ 19. yy öncesi Osmanlı sivil mimarisiyle uyumludur
✔ Sahibi: zengin,şehirli ,idari / ticari gücü olan bir kişidir
✔ Paşaoğulları profiline mimari olarak tamamen uyar
Fakat “kesin Paşaoğulları konağıdır” demiyoruz. Tapu kayıtlarından bilgi alamadık.
Bu yüzden Pergamon Pension gibi yapılar:
“kültürel miras dokusu içinde sivil Osmanlı yaşantısı örneği” olarak ele alınır. (Benzer sivil mimari yapılar Barbaros Mahallesi çevresinde de yoğunlaşmıştır.)
Bugün Bergama ile ilgili tarihî haritalar çoğunlukla:
mühimme defterleri ,şer‘iyye sicilleri -tapu/kira kayıtları
şeklinde bulunur.
Bu belgelerde de sokak-cadde isimleri genelde yer almaz veya sabit değildir; çünkü: sokak adları geniş toplum tarafından değil, mahkeme olaylarına dayalı olarak tariflerle tanımlanırdı.
Tarihleme
(Mimariden Okunan) Sadece mimariye bakarak:
18. yy sonu – 19. yy ilk yarısı en güçlü ihtimaldir.20. yy başı olsaydı:
kagir daha baskın olurdu cephe daha Batılı olurdu . Ama yapı Osmanlı geleneğinde kalıyor. Bu tarih: Paşaoğulları’nın Bergama’da etkin olduğu dönemle örtüşür,
Avlu Meselesi (Çok Önemli)
Avlulu yapı: Mahremiyet,Kontrol,İç düzen demektir.
Bergama’da: sıradan halk evleri küçük avlulu eşraf konakları geniş ve işlevli avluludur.
Pergamon Pension’daki avlu:
sonradan eklenmiş hissi vermez,yapının ilk kurgusuna aittir.
Bu da başlangıçtan itibaren konak olarak tasarlandığını gösterir.
Cephe Düzeni: “Sessiz Prestij”
Pergamon Pension’ın cephesi:
Aşırı süslü değil. Ama orantılı ve dengeli,Pencereler gelişigüzel değil.
Giriş vurgulu Bu şu anlama gelir:
Sahibi:“Ben buradayım” demek istiyor,Ama merkezden paşa gibi değil,
Taşra ayanı gibi, Bu profil Paşaoğulları tipine tam uyar.
Üst Kat (Ahşap)
Yaşam alanı ,Geniş pencereler.Sofa düzeni,Bu kat:
misafir ağırlamaya,aile temsiline,uygundur. Ayan/eşraf evlerinin tipik özelliği.
Yapı Tipi: “Sıradan Ev” Değil, Konak Ölçeği
Pergamon Pension:
Tek aile evi ölçeğinin üstünde ,birden fazla oda, sofa ve avlu ilişkisi olan gösterişi ölçülü ama bilinçli bir yapıdır.
Bu tip yapı: Fakir evine uymaz,küçük esnaf evine uymaz, eşraf / ayan / varlıklı tüccar konutu ile örtüşür.
Bergama Paşaoğulları Kimdir?
Paşaoğulları, 18. yüzyılın ikinci yarısı – 19. yüzyıl başlarında Bergama kazasında
ayanlık, mütesellimlik, voyvodalık ve vergi iltizamı üzerinden güç kazanmış bir yerel eşraf/ayan ailesidir.
“Paşaoğlu” adı, mutlaka resmî paşa soyundan geldiklerini göstermez. Osmanlı taşrasında bu tür lakaplar: Bir atanın “Paşa” lakabıyla anılması, Bir paşanın kapı halkından (adamı) olunması, Ya da sadece itibar unvanı olarak kullanılabiliyordu.
Bergama’daki Konumları
Paşaoğulları: Bergama merkez ve yakın köylerde etkiliydi. Toprak, ziraat ve vergi üzerinden güç kazandılar. Zaman zaman: Bergama voyvodası ,mütesellim ya da bu görevleri fiilen yönlendiren ayan konumunda oldular.
ARAŞTIRMA :. EROL ŞAŞMAZ
FOTOĞRAFLAR: EROL ŞAŞMAZ/ PERGAMON PANSİYON TANITIM SİTESİ |
| BERGAMA AYANI ARAPOĞULLARI EVLERİ - BERGAMA Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
