CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
|
|
|
|
| DUYURULAR |  |
|
|
|
|

|
|
|
|
|
|
|
|
KYBELE AÇIK HAVA TAPINAĞI- ANTİK FOÇA KAZI ALANI -FOCA
Kybele Açık Hava Tapınağı
Foça’da ilk kazılar, 1913-1920 yılları arasında, Fransız arkeolog ve mühendis Felix Sartiaux tarafından yapılmış. Dönemin Birinci Dünya Savaşı ve onu takip eden Yunan işgal dönemini de içermesi, kazıların niteliği konusunda beni epeyce düşündürdü. Otel sahibinin bize ödünç verdiği, Sartiaux’nun çektiği fotoğraflar ve belgelerle hazırlanmış bir kitapta, Foça’nın o dönemdeki halini görmek mümkün. Kitapta belirtildiğine göre, Birinci Dünya Savaşı sırasında ortaya çıkan asayiş boşluğu nedeniyle bu yörede bir takım eşkiya çeteleri türemiş. Bu çetelerin yaptığı baskınlardan ve yaşanan ölümlerden yılan Rum halk 1914 yılında Midilli Adası’na göç etmişler. Daha sonra, Yunanlıların Batı Anadolu’yu işgaline güvenerek olsa gerek, 1919 yılında geri gelmişler. Ancak, doğdukları yerlere bu kavuşma ancak birkaç yıl sürmüş. 1923 yılında, Türkiye ve Yunanistan arasında yapılan nüfus mübadelesi kapsamında tekrar göç etmişler.
Sartiaux sonrasında Foça’da, 1951-1955 yılları arasında daha yoğun olmak üzere, 1970 yılına kadar Prof. Dr. Ekrem Akurgal tarafından kazılar yapılmış. Uzun bir aradan sonra tekrar başlanan kazılar sırasında, 1993 yılında, Kybele Açık Hava Tapınağı bulunmuş. 1998 yılından beri Japan Tobacco International desteği ile yürütülen bu kazılarda, daha önce belirttiğim, M.Ö. 6. yüzyılda yapılmış kent duvarlarının yanında, M.S. 4. yüzyıl sonları ile 5. yüzyıl başlarına tarihlenen bir Roma dönemi villasına ait taban mozaikleri de ortaya çıkarılmış. Bunların bir tanesi İzmir Arkeoloji Müzesi’ne götürülmüş. Diğeri, üstü örtülerek korumaya alınmış.
**************************
Önceleri yeri bilinmeyen Phokaia antik tiyatrosu,1991 yılının yaz mevsiminde yapılan kazılarda ortaya çıkarıldı.Kazılar Cavea-Kavea(oturma basamakları) ve kuzey analemma duvarında (çevre duvarı)yapıldı.Cavea(kavea) kazılarında Foça'nın yerel taşı olan tüf taşından yapılmış olan dört sıra oturma basamağı ortaya çıkarıldı.Bu oturma sıralarının üzerine kazılmış Hellenistik döneme ait bir yazıt,tiyatronun Roma döneminden önce yapıldığını ortaya koyar.Kaveanın bir bölümünün üzerinde ve orkestrada rastlanılan Roma dönemine ait seramik atölyelerinin çöplükleri,tiyatronun bu zamanlarda terk edilmiş olduğunu gösterir.
Kuzey analemma duvarının bulunduğu alanda yapılan kazılar tiyatronun yandan bir girişinin olduğunu ortaya koydu.Bu kazılar sırasında analemma duvarının 4.5 m. yüksekliğindeki üst üste tüften 12 taş sırası ele geçti.Bu duvarın küçük boyutlu taşlardan yapılmış olması tiyatronun erken dönemlerde inşa edilmiş olduğunu kanıtlar.
Kazısı henüz tamamlanmamış olan antik tiyatronun oturma basamaklarının profili,analemma duvarının stili ve kazılar sırasında ele geçen sikke ve seramik parçaları tiyatronun Büyük İskender döneminde İÖ.340-330 yıllarında inşa edilmiş olduğunu ortaya koyar.
Phokaia tiyatrosu Anadolu'nun bilinen en eski tiyatrosudur.Bu dönemin tiyatroları,Roma dönemindeki gibi büyük kapasiteye sahip değildi.Bu tiyatronun tarihinin oldukça eskilere gitmesi,Ionia'nın en önemli kentlerinden biri olan Phokaia'nın Arkaik dönemde doğu ve batı arasında bir köprü oluşturması,ekonomik ve kültürel yönden yüksek bir düzeyde bulunmasıyla açıklanabilir.
KAYNAK:Phokaia kazı ekibinin tabelası ve Suzan ÖZYİĞİT'in PHOKAİA adlı yapıtından alınmıştır. / FOCA BELEDİYESİ
FOTOÄžRAFLAR: EROL ÅžAÅžMAZ |
| KYBELE AÇIK HAVA TAPINAĞI- ANTİK FOÇA KAZI ALANI -FOCA Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
